Nguồn cảm hứng

Nuôi dưỡng năng lực quan sát của trẻ

27/06/2016

Giúp trẻ xác định mục đích quan sát rõ ràng

Trong hàng loạt chi tiết, có thể có nhiều "chủ đề" khác nhau với những nhóm chi tiết có liên hệ với nhau. Do đó, người biết quan sát thì sẽ không nhìn tất cả những chi tiết đó mà nhóm chúng vào những chủ đề theo sự quan tâm của mình, đồng thời loại bỏ những chi tiết không liên quan. Như vậy, nếu vạch ra mục đích quan sát càng rõ ràng, trẻ càng tập trung chú ý; sự quan sát càng tỉ mỉ, tinh tế, hiệu quả quan sát càng cao. 

Do đó, trước khi đi đến địa điểm cần quan sát, cha mẹ định hướng giúp trẻ xác định rõ mục đích đi tham quan là đạt những điều gì, thậm chí yêu cầu trẻ quan sát tỉ mỉ, chi tiết một con vật cụ thể trẻ thích rồi mô tả lại cho mọi người nghe, như thế trẻ sẽ hứng thú khám phá và thu hoạch những điều bổ ích.

 Tạo hứng thú, kích thích trí tò mò, thích khám phá của trẻ

 Thay vì ép trẻ học những gì trẻ không thích hãy cố gắng nuôi dưỡng những gì trẻ có hứng thú, cho trẻ được thỏa sức đắm mình trong tự nhiên để trải nghiệm, để cảm nhận thiên nhiên bằng đôi mắt của mình mới chính. Biện pháp kích thích khéo nhất chính là đặt câu hỏi. Việc đặt câu hỏi vừa gợi mở, vừa củng cố lại những kinh nghiệm trẻ từng lĩnh hội, giúp trẻ thấy việc quan sát, tìm hiểu thế giới thật thú vị, có ý nghĩa thiết thực và là cách học tập chủ động, không áp lực.

 Để trẻ tự trải nghiệm bí ẩn của thiên nhiên

Nếu trẻ chỉ thu thập thông tin đơn thuần mà không xử lý thì sẽ rất khó vận dụng trong các tình huống bất ngờ xảy ra sau này, khiến trẻ không nhận ra được ý nghĩa thiết thực của việc quan sát. Vì vậy, cha mẹ cùng với việc bồi dưỡng cho con thói quen biết quan sát còn cần chỉ dẫn trẻ biết cách tích cực suy nghĩ những vấn đề trẻ nhìn thấy. Hãy để trẻ được trải nghiệm những bí ẩn của thiên nhiên và sự vật để kích thích trí tò mò của trẻ như vì sao chạm tay vào áo len thì bị giật, thổi hơi vào kính thì kính mờ…Bởi vì thời kì ấu thơ còn là thời kì nuôi dưỡng cảm giác hay cảm thụ khoa học.

Có rất nhiều trải nghiệm bé được làm quen từ hồi nhỏ sẽ được gặp lai khi bé bước vào tiểu học, trung học... và khi ấy bé sẽ ồ lên thích thú: "Thì ra là như vậy. Cái hiện tượng hồi đó chính là cái này à...". Có rất nhiều trường hợp những đam mê của một con người cũng chỉ xuất phát từ những nhân duyên rất tình cờ và nhỏ bé.